Voorbeelden uit de praktijk

Restwarmte voor tuinders in Zeeuws Vlaanderen

Glastuinbouw Zeeuws Vlaanderen is een nieuw glastuinbouwproject van 300 hectare. Het ligt in het gebied ten zuiden van Terneuzen dat direct grenst aan het havengebied en is uniek in de wereld. Restwarmte en CO2 afkomstig van de industrie worden hergebruikt. Daardoor wordt er in het gebied duurzamer en milieuvriendelijker geproduceerd.

“Voor telers is het een aantrekkelijk alternatief voor de veelgebruikte WKK”, weet projectmanager Jenny Crone. “Door gebruik te maken van de restwarmte en CO2 van de kunstmestfabriek van Yara kunnen we het gehele gebied voorzien van gegarandeerd beschikbare warmte en CO2, tegen een vast tarief. Een belangrijk verschil met andere gebieden waar industriële warmte wordt benut is de temperatuur: hier hebben we het over restwarmte van 89 graden Celsius en dat is heel wat heter dan de normale 35 graden. De kassen maken gebruik van deze warmte en daarna gaat deze op een temperatuur van 35 à 40 graden weer terug naar de fabriek voor andere processen. Dat, samen met de continue beschikbaarheid en industriële betrouwbaarheid maakt dit gebied uniek.”

Lage energieprijs
“Een tuinder heeft twee grote kostenposten”, legt Jenny uit, “energie en personeel. In dit gebied is hij verzekerd van een vaste lage energieprijs die soms tot 50% lager ligt dan bij gebruik van een WKK. Bovendien is de levering hier volgens industriële standaarden aangelegd en gegarandeerd, terwijl in de WKK nog wel eens storingen voorkomen. Dat is tenminste wat ik van telers die hierheen zijn verhuisd heb vernomen.”

Omgeschoold
Het gebied wordt gefaseerd bebouwd: op dit moment zijn drie bedrijven actief. Tomatenteler Tomaholic heeft twee keer tien hectare, paprikateler De Westerschelde heeft acht hectare en auberginetelers Gebr. Van Duijn hebben zeven hectare aan glastuinbouw. “Daarnaast is er het opleidingsinstituut VOC, waarin mensen zonder baan worden omgeschoold tot tuinbouwmedewerker”, vertelt Jenny Crone. “Het is ook niet voor niets dat telers hier de ruimte krijgen: Zeeuws Vlaanderen is een krimpregio, en om dat tegen te gaan is al jaren geleden bedacht om hier grootschalige tuinbouw te plannen. Door een tekort aan banen is de belangstelling en motivatie voor een baan in de tuinbouw bovengemiddeld groot, en ook dat is een voordeel voor de telers.”

Gebiedscertificering
Onlangs heeft het glastuinbouwgebied bij SMK geïnformeerd naar de mogelijkheid om een certificering te ontwikkelen voor het gehele gebied. “Wij hebben het idee dat we hier heel duurzaam werken, maar dat willen we graag onafhankelijk laten beoordelen”, zegt Crone. “Voor ons gebied zou het interessant zijn, want zo”n certificering trekt vooruitstrevende telers aan. Ook voor de telers is het interessant omdat vanuit de consument de belangstelling voor duurzamere producten toeneemt en dat zou voor hen meer afzet kunnen betekenen. Je zou dus een opeenstapeling van mogelijke certificeringen kunnen krijgen hier: een certificaat voor het gebied, een certificaat voor Groen Label Kas, én een productcertificaat Milieukeur op de gewassen.”

  • Jan van Duijn (Gebr. Van Duijn): “Vaste energieprijs aantrekkelijk”
    Voor Jan van Duijn van auberginebedrijf Gebr. Van Duijn viel de keuze voor zijn derde vestiging waar hij aubergines teelt op Zeeuws Vlaanderen. “Voor mij waren twee zaken heel aantrekkelijk: het duurzame aspect en het energietechnische aspect”, zegt hij. “Er ligt hier een heel mooi bestemmingsplan, met ruimte voor groei, en door de vaste energieprijs ben je als bedrijf niet gevoelig meer voor de vele schommelingen in de gasprijs. “Wij spreiden onze risico’s doordat we energie inkopen in Zeeuws Vlaanderen, los van de olie- en gasmarkt en dit vinden wij heel positief”.

    Voorbereid zijn
    De kas met een oppervlakte van acht hectare heeft Van Duijn direct volgens de Groen Label Kas normen laten bouwen. “Het was een nieuwe kas en ik hoefde geen extra investeringen te doen om in aanmerking te komen voor certificering”, vertelt Van Duijn. “Alleen al doordat we gebruik maken van restwarmte verdienen we heel veel punten. Verder vangen we al ons water op. Dat kan doordat we heel grote waterbassins konden bouwen, doordat de grondprijs hier vrij laag is. Daar ontvang je ook punten voor. Verder is het gewoon een moderne en zuinige kas, dus certificering was geen enorme moeite.” Inmiddels is Van Duijn bezig met de certificering onder Milieukeur van zijn aubergines. “Ook daarvoor zijn we al een heel eind op streek”, vertelt van Duijn. “Het enige dat we nog moeten regelen is de overgang op groene elektriciteit. Ik vind het belangrijk om te certificeren omdat ik proactief met mijn vak bezig wil zijn. Wij leveren aan de retail in Duitsland, UK, Scandinavië en Nederland. Op dit moment vinden afnemers het wel interessant, maar er wordt nog niet uitdrukkelijk om gevraagd. Ik verwacht dat afnemers op den duur toch meer naar aantoonbare duurzaamheid van je product zullen vragen. Dan kun je daar maar beter op voorbereid zijn.”
Vaste energieprijs aantrekkelijk
Terug naar overzicht